Cari hesap, bir işletmenin müşteri ve tedarikçileriyle olan borç-alacak ilişkisini gösteren hesaptır. "Bu müşteriden ne kadar alacağım var, bu tedarikçiye ne kadar borçluyum?" sorusunun cevabı cari hesaptadır. Doğru tutulmadığında tahsilat aksar, nakit akışı bozulur. Bu rehberde cari hesabı ve cari takibi baştan sona anlatıyoruz.
Cari Hesap Nedir?
Cari hesap, bir kişi veya firmayla olan mali ilişkinizin sürekli kaydıdır. Her satış, alış, tahsilat ve ödeme bu hesaba işlenir; sonuçta o carinin size borçlu mu, yoksa sizden alacaklı mı olduğu (bakiye) ortaya çıkar.
İki tür cari hesap vardır:
- Müşteri carisi: Size mal/hizmet satın alan, size borçlu olabilecek taraf
- Tedarikçi carisi: Sizin mal/hizmet aldığınız, borçlu olduğunuz taraf
Borç ve Alacak Ne Demek?
Cari takibin temeli borç-alacak mantığıdır:
- Alacak: Bir müşteriye vadeli satış yaptınız → müşteri size borçlu, siz alacaklısınız
- Borç: Bir tedarikçiden vadeli mal aldınız → siz borçlusunuz
- Bakiye: Tüm hareketlerin sonucu — carinin güncel durumu (ne kadar borçlu/alacaklı)
Müşteri ödeme yapınca alacağınız azalır; siz tedarikçiye ödeyince borcunuz azalır.
Cari Takip Nasıl Yapılır?
1. Her Cariyi Tanımlayın
Müşteri ve tedarikçilerinizi sisteme kaydedin (ad, iletişim, vergi bilgisi). Her birinin ayrı bir cari hesabı olur.
2. Her Hareketi İşleyin
- Satış yapınca → müşteri carisine borç (alacağınız artar)
- Tahsilat alınca → müşteri carisine alacak (alacağınız azalır)
- Alış yapınca → tedarikçi carisine (borcunuz artar)
- Ödeme yapınca → borcunuz azalır
3. Bakiyeyi Takip Edin
Her carinin güncel bakiyesini izleyin: kim ne kadar borçlu, vadesi ne zaman.
4. Cari Ekstre Çıkarın
Bir carinin tüm hareket geçmişini (satış, tahsilat, bakiye) gösteren döküm — mutabakat ve takip için kritik.
Cari Ekstre Nedir?
Cari ekstre, bir carinin belirli dönemdeki tüm hareketlerini tarih sırasıyla gösteren rapordur: hangi tarihte ne kadar satış, ne kadar tahsilat, güncel bakiye. Müşteriyle "hesap mutabakatı" yaparken ekstre gönderirsiniz — "kayıtlarımıza göre bakiyeniz şu" demenin resmi yolu.
Cari Takipte Sık Yapılan Hatalar
- Vadeyi takip etmemek: Vadesi geçen alacakları unutup tahsilatı geciktirmek
- Elle/defter takip: Hata payı yüksek, ekstre çıkarmak zor
- Satış-cari kopukluğu: Satışı ayrı, cariyi ayrı tutmak (biri güncellenir, diğeri unutulur)
- Mutabakat yapmamak: Müşteriyle bakiye farkını fark etmemek
Neden Cari Takip Programı?
Elle veya Excel'le cari takip büyüdükçe zorlaşır. Bir cari takip programı:
- Her satışı otomatik cariye işler (kopukluk olmaz)
- Bakiyeyi anlık hesaplar
- Cari ekstreyi tek tıkla çıkarır
- Vadesi geçen alacakları uyarır
Cari takip özellikle ön muhasebenin bir parçasıdır — ön muhasebe hakkında daha fazla bilgi için ilgili rehberimize göz atabilirsiniz.
Envanteriniz ile Cari Takip
Envanteriniz, müşteri ve tedarikçi carilerinizi tek panelde yönetir: her satış otomatik cariye işlenir, bakiye anlık güncellenir, cari ekstreyi tek tıkla çıkarır, vadesi yaklaşan alacakları görürsünüz. 7 gün ücretsiz deneyin.
Cari takibinizi bugün otomatikleştirin
Cari Takip Programını Ücretsiz Deneyin