Borç Alacak Bakiyesi Nasıl Hesaplanır? Sık Yapılan Hatalar

Cari bakiye, bir müşteri veya tedarikçiyle olan hesabınızın güncel durumudur — "sonuçta kim kime ne kadar borçlu?" Basit görünür ama borç-alacak yönünü karıştırmak yaygın bir hatadır. Bu rehberde bakiye hesaplamayı örneklerle ve sık yapılan hatalarla anlatıyoruz.

Bakiye Nedir?

Bakiye, bir carinin tüm hareketlerinin (satış, alış, tahsilat, ödeme) sonucudur. İki yönü vardır:

• Borçlu bakiye: Cari size borçlu (siz alacaklısınız) — genelde müşteriler
• Alacaklı bakiye: Siz cariye borçlusunuz — genelde tedarikçiler

Müşteri Bakiyesi Nasıl Hesaplanır?

Müşteri carisinde temel mantık:

Müşteri Bakiyesi = Toplam Satış − Toplam Tahsilat

• Satış yaparsınız → müşteri borcu artar (+)
• Tahsilat alırsınız → müşteri borcu azalır (−)

Örnek:

• Müşteriye 3 satış: 1.000 + 2.000 + 1.500 = 6.000 TL
• 2 tahsilat: 2.000 + 1.500 = 3.500 TL
• Bakiye = 6.000 − 3.500 = 2.500 TL (müşteri size 2.500 TL borçlu)

Tedarikçi Bakiyesi Nasıl Hesaplanır?

Tedarikçi carisinde ters yön:

Tedarikçi Bakiyesi = Toplam Alış − Toplam Ödeme

• Alış yaparsınız → borcunuz artar (+)
• Ödeme yaparsınız → borcunuz azalır (−)

Örnek:

• Tedarikçiden 2 alış: 5.000 + 3.000 = 8.000 TL
• 1 ödeme: 5.000 TL
• Bakiye = 8.000 − 5.000 = 3.000 TL (siz tedarikçiye 3.000 TL borçlusunuz)

Sık Yapılan Hatalar

• Borç-alacak yönünü karıştırmak: Müşteri tahsilatını "gelir" değil "borç azalması" olarak görmemek — bakiye yanlış çıkar.
• İadeleri unutmak: Müşteri iadesi bakiyeyi azaltır (satış geri döndü) — işlenmezse bakiye şişer.
• Kısmi ödemeleri atlamak: Müşteri parçalı ödedi ama biri kaydedilmedi → bakiye yanlış.
• Satış-cari kopukluğu: Satışı ayrı, cariyi ayrı tutmak → satış cariye işlenmezse bakiye eksik.
• Devir bakiyeyi unutmak: Yeni dönem başında önceki bakiyeyi taşımamak.

Manuel Hesaplama Neden Zor?

Birkaç hareketli caride elle hesap yapılır. Ama onlarca satış, tahsilat, iade olan bir caride her hareketi doğru yöne işleyip bakiyeyi elle hesaplamak hataya çok açıktır. Bir hata tüm bakiyeyi bozar ve fark etmesi zordur. Cari takibin genel mantığı için Cari Hesap Nedir? rehberimize bakabilirsiniz.

Envanteriniz'de Otomatik Bakiye

Envanteriniz'de her satış, tahsilat, alış, ödeme ve iade doğru yöne otomatik işlenir; bakiye anlık hesaplanır. Borç-alacak yönünü karıştırma, hareket atlama gibi hatalar ortadan kalkar — bakiye her zaman doğru. 7 gün ücretsiz deneyin.